Prva zgrada Velike škole u Beogradu


Zgrada Velike škole, crtež Fanta Mali z 1934. i fotografija iz iste godine
Foto: arhiva Muzeja Vuka i Dositej


Gde je nekada bila Velika škola u trenutku kada je otvorena i kako je godinu dana kasnije premeštenja u zgradu gde se danas nalazi Muzej Vuka i Dositeja opisana je upravo na stranicama ovog čuvenog Muzeja. Do otvaranja Velike škole kuća je bila stambena zgrada, kao i nakon premeštenja. Prenosimo celu priču Muzeja Vuka i Dositeja iz Beograda:  

Zgradu prvobitne Velike škole činile su dve prizemne kuće, dvorišna, sagrađena u periodu između 1789. i 1804. godine i ulična, izgrađena verovatno 1762. Dvorišna, tipična turska stamena kuća, koja je, sudeći po položaju prema nekadašnjem sokaku, a danas Gospodar Jevremovoj ulici, bila okružena baštom. U njoj je krajem agvusta 1808. godine, svečanom besedom Dositeja Obradovića uz prisustvo članova Praviteljstvujušćeg sovjeta, otvorena Velika škola.

Osnivač i prvi učitelj bio je Jovan Savić, poznat i kao Ivan Jugović, a među njenim đacima bili su i Vuk Stefanović Karadžić i Lazar Arsenijević Batalaka, koji su ostavili pisana svedočanstva o osnivanju škole i njenom delovanju.

Velika škola premeštena je 1809. u zgradu preko puta, u kojoj se danas nalazi Muzej Vuka i Dositeja. Prvobitna zgrada ustupljena je Ivanu Jugoviću, koji je u njoj stanovao do napuštanja Srbije1813. Sa propašću Ustanka prvobitna zgrada Velike škole ponovo je postala svojina Turaka. Aleksandar Karađorđević, tada ađutant kneza Mihaila kupio ju je 1841. ali je u njoj stanovao kratko jer je već naredne godine bio izabrana za kneza Srbije. Kuća je, kao i sva kneževa imanja, prodata 1869. Od tada, do danas, promenila je veliki broj vlasnika, služeći iskljčivo kao stambena zgrada.