Odloženo obeležavanja 100 godina postojanja Srpske pravoslavne eparhije u SAD i Kanadi


Obeležavanje 100 godina osnivanja Eparhije američko kanadske, prve eparhije Srpske pravoslavne crkve na američkom kontinentu, zakazane za 16. oktobar, je odložena. Na proslavi ovog velikog jubileja u Čikagu trebalo da prisustvuju i patrijarh Porfirije i članovi Sinoda. Planirano obeležavanje 100 godina Srpske pravoslavne eparhije u SAD i Kanadi biće odloženo za neko buduće vreme, kada će njegova svetost moći da vodi svečanosti, naveli su u Eparhiji sa sedištem u Čikagu.

„Patrijarh srpski Porfirije kao i počasni čla1 sa kovidom u Srbiji, kao i na američkom kontinentu i saveta beogradskih lekara – naveli su u Eparhiji novogračaničko-srednjezapadnoameričkoj i naglasili da o tome sa žaljenjem obaveštavaju sve svoje članove.

Patrijarh je trebao da doputuje u Čikago 12. oktobra. Američko-kanadska eparhija osnovana je u septembru 1921. godine, a za prvog administratora eparhije koja je obuhvatala sve srpske parohije i opštine u SAD i Kanadi, postavljen je Episkop Nikolaj Velimirović. Danas SPC u SAD ima svoje tri eparhije,125 crkava i 14 manastira i skitova. U sedam kanadskih saveznih država ima 25 crkava i jedan manastir.

Prve srpske pravoslavne crkveno-školske opštine u SAD obrazovali su Srbi koji su se tu doselili tokom 19 veka, a koje su u početku priznavale jurisdikciju ruskih arhijereja. Nakon više pokušaja ujedinjenja, episkop žički Nikolaj je u januaru 1921. uz blagoslov Sinoda i podršku Kraljevske Vlade stigao u SAD sa zadatkom da okupi i poveže srpske opštine i unapredi organizaciju Srpske crkve u Americi.

U Izveštaju, podnetom Saboru, naveo je brojne probleme crkvenih opština – od prakse da parohije opslužuju sveštenici Rusi koji ne znaju srpski, do nedostatka srpskih manastira i bogoslovije.

Nešto više od godinu dana, od osnivanja Eparije, u Ameriku je stigao arhimandrit Mardarije koji je iste 1923. godine osnovao prvi Srpski manastir sa sirotištem za srpsku siročad i Domom za iznemogle i prestarele, kod Čikaga.

Od kraja te godine za administriranje eparhijom imenovan je patrijarh Dimitrije, kome je zastupnik bio arhimandrit Mardarije koji je 1925. godine izabran za prvog episkopa američko-kanadskog a hirotonisan u Sabornoj crkvi u Beogradu četiri meseca kasnije.

Ustav Američko-kanadske eparhije donet je na Prvom crkveno – narodnom saboru 1927. godine u nedovršenom hramu manastira Svetoga Save u Libertvilu, a tom prilikom su izabrana eparhijska tela. Zasluge za građenje manastira u Libertvilu pripadaju episkopu Mardariju, koji je ulažući lična sredstva i prikupljene priloge, a među najvećim donatorima bio je Mihajlo Pupin, uspeo da izgradi hram.

Eparhijom američko-kanadskom upravljali su episkopi Damaskin od 1938. do 1939. i Dionisije do 1963. godine kada su od te eparhije nastale tri nove: Istočnoamerička i kanadska, Srednjozapadnoamerička i Zapadnoamerička.