Gedža je srpski humoristično-satirični časopis koji je izlazio od 1892. do 1895. godine. Vlasnik, izdavač i urednik časopisa bio je Naum Dimitrijević. Prvi broj izašao je 10. novembra 1892. Gedža je bio jedan od najbolje uređivanih humorističkih listova u Srbiji, borben i oštar u svojoj satiri prema vladajućoj dinastiji i političkoj oligarhiji, sa izvanredno ilustrovanim prilozima. Spada u red najčešće zabranjivanih listova. Samo do juna 1894. zaplenjeno je bilo četrnaest brojeva.
Prvi broj lista za šalu i satiru Gedža izašao je 10. novembar 1892. godine. Vlasnik, izdavač i glavni urednik bio je novinar Naum Dimitrijević, zagovornik i poštovalac Radikalne stranke, poznat po nadimcima Skolomerija i Gedža. Uredništvo se u početku, već od drugog broja, nalazilo na Obilićevom vencu 1 u Beogradu, da bi se početkom novembra 1893. preselila u Carigradsku 14, gde ostaje do kraja izlaženja.
Od prvog broja Gedža izlazi sa podnaslovom List za šalu i satiru, da bi se već sledeće godine podnaslov promenio u List za ozbiljnu satiru. U poslednjoj godini izlaženja (1895) predstavljen je kao List za satiru, šalu i zabavu.
Političke karikature kakve su bile u Gedži, ali i u drugim satiričnim časopisima tog vremena, u sebi su nosile visok stepen naboja političke ostrašćenosti, sa usmerenjem koje je zavisilo od pripadnosti političkoj partiji, kao i od važnosti događaja ili afera koje su se prezentovale čitalačkoj publici. Pojedine karikature su pokazivale različit stepen agresivnosti i satiričke oštrine koja je rasla ili se smanjivala dolaskom novog broja lista. Većina tih listova bili su šaljivi i satirični „organ” određene političke stranke.
U periodu od 1. aprila 1893. godine do 12. januara 1894. godine radikalno nastrojeni saradnici Gedže i sam urednik lista veličali su mladog kralja Aleksandra Obrenovića. Ista euforija i oduševljenje obuzelo je i karikaturiste i ilustratore ovog glasila. Zanimljivo je da je Dragutin Damjanović u isto vreme bio saradnik u Gedži i Brki (glasilo liberala) pa je mogao sam sebi da crta i karikaturalne odgovore. Aleksandar Obrenović je u tom periodu predstavljan na karikaturama sa svim pozitivnim odlikama. Kada je došlo i do drugog državnog udara, 12. januara 1894. godine i kada su se radikali našli na mestu opozicije, urednici radikalski nastrojenih listova predstavljaju mladog kralja u dijametralno suprotnom svetlu.
Foto:Vikipedija
Izvor: FB Bio jednom jedan Beograd/ Vikipedija
