Od 29. maja do 02. juna 2025. godine održaće se na Malti drugi „Forum srpske književne dijaspore”. Učestovaće trinaest srpskih književnih stvaralaca iz šest država.
„Forum je osmišljen kao susret srpskih književnika iz Srbije i dijaspore koji se na Malti sastaju jednom godišnje i upoznaju sa manje poznatim istorijskim činjenicama koje povezuju Srbiju i Maltu. Inspirisani boravkom na Malti i istorijskom temom koju su čuli, učesnici su u obavezi da napišu priču, pesmu, esej koji će biti objavljeni u zajedničkoj zbirci i publikovani na sledećem Forumu”, istakla je Jelena Jablanov Maksimović ispred organizatora Umetničke grupe ARTE iz Beograda i Srpsko obrazovno-kulturnog centra Sveta Jelena Anžujska sa Malte.
Tema ovogodišnjeg Foruma su odnosi kralja Petra II Karađorđevića i Malte u periodu posle Drugog svetskog rata. Kralj Petar II, poslednji monarh Kraljevine Jugoslavije, ostavio je dubok trag u istoriji, a njegova veza sa Maltom posebno osvetljava jedno poglavlje njegovog života u izgnanstvu. Tokom 1960-ih godina, kralj Petar II postao je Kraljevski Zaštitnik i 73. Veliki Majstor Reda Svetog Jovana Jerusalimskog, Vitezova Hospitalaca, poznatog i kao Ruski Veliki Priorat sa sedištem na Malti.
Njegova posvećenost Redu kulminirala je 1963. godine kada je izdao novu Kraljevsku Povelju, a naredne godine i Ustav Reda, prilagođavajući ga savremenim potrebama. Kralj je lično doprineo kupovini zgrade na adresi St. Paul Street 223 u Valeti, koja je postala svetsko sedište Reda, istaknuto je na Malti.
„Podsećanja radi napominjemo da je prvi Forum, održan u maju 2024. godine, imao za temu brodolom francuskog broda „Poliniezija" iz avgusta 1918. godine nedaleko od obale Malte, na kojem je bio veliki broj srpskih kadeta koji su se vraćali sa oporavka u Bizerti, a među njima je bila i slavna Milunka Savić. Brod je pogodila nemačka podmornica na oko 80 milja od Marsaskale, mesta na jugu Malte, a olupina se nalazi na 65 metara dubine i danas predstavlja jednu od najzahtevnijih ronilačkih atrakcija”, istakla je Jelena Jablanov Maksimović.
SOKC Sveta Jelena Anžujska i Umetnička grupa ARTE, su pokrenuli inicijativu i vodili projekat, da se u čast ovog događaja u Marsaskali postavi spomenik u slavu svih postradalih i tako obeleži događaj iz istorije koji povezuje Srbiju, Maltu i Francusku. Do današnjih dana, uz veliku podršku lokalne samouprave Marsaskale i od Kancelarije za javnu i kulturnu diplomatiju Vlade Republike Srbije, izrađen je spomenik i određeno mesto na kojem će on biti postavljen. Dan otkrivanja spomenika biće blagovremeno najavljen a u okviru ovogodišnjeg Foruma, na mestu predviđenom za spomenik, biće održana promocija Zbirke tekstova učesnika pisaca, sa prošlogodišnjeg Foruma srpske književne dijaspore na Malti.
U okviru Foruma učesnici će imati, pored zanimljivih predavanja iz oblasti književnosti i zajedničke istorije Srbije i Malte, i zajedničko književno veče otvoreno za srpsku zajednicu na Malti (31. maja u 19.30 u Parohijskoj crkvi u Gziri, ulaz iz Triq Sir William Reid ), kao i mogućnost da pogledaju monodramu „Carica Jelena” u izvođenju jedne od učesnica Foruma, Jelene Mile iz Štokholma.
U radu drugog „Foruma srpske književne dijaspore” na Malti, koji organizuju učestvovaće: Sanja Domazet (Srbija), Jelena Mila (Švedska), Irena Eklemović (Srbija), Zoran Bogdanović (Kina), Ljiljana i Aleksandar Bulajić (Danska), Marija Miloradović (Malta), Ivan Novčić (Malta), Snježana Đoković (Republika Srpska), Vladimir Pešić (Srbija), Miodrag Jakšić (Srbija) i Jelena Jablanov Maksimović (Malta).
Forum je delimično podržan od Uprave za saradnju s dijasporom i Srbima u Regionu Ministarstva spoljnih poslova Republike Srbije.
Izvor: Rasejanje.info
