Dan primirja i natalijina ramonda


Današnji Dan primirja obelžava se u mnogim zemljama, dok je u Srbiji je državni praznik.

Značka predstavlja kombinaciju cveta Natalijine ramonde i čuvene albanske spomenice
Foto: Vikipedia

Slavi se kao Dan primirja u Prvom svetskom ratu, kada su sile Antante popisale primirje sa Nemačkom i time okončale Prvi svetski rat. U 11 sati u specijalnom vagonu francuskog maršala Ferdinanda Foša u šumi Kompjenj u Francuskoj, sile Antante i Nemačka okončale su sukob. Potom su usledili pregovori o uslovima mira, koji je sklopljen tek Versajskim mirom 28. juna 1919. godine, čime je Prvi svetski rat zvanično i završen.

Dokument koji je uglavnom sastavio francuski maršal i vrhovni komandant savezničkih vojski Ferdinand Foš u osnovi je predviđao prekid neprijateljstva, povlačenje nemačkih trupa iza granica, neuništavanje infrastrukture, razmenu zarobljenika, obećanje reparacija, uništavanje nemačkih ratnih brodova i podmornica, kao i postupanje tokom primirja.

Obeležavanjem ovog datuma u Srbiji odata je počast svim vojnicima Kraljevine Srbije koji su se hrabro borili, kao i svim nevino nastradalim u periodu od 1914-1918. godine.

„Tokom te četiri godine Kraljevina Srbija je morala da donese teške odluke, da podnese velike gubitke i stradanja, i da odoli mnogim iskušenjima. Od veličanstvenih pobeda na Kolubari i Ceru, do Solunskog fronta i Albanske golgote, srpska država se na kraju našla na strani država pobednica i uspela da se kao feniks izdigne iz pepela koji je Veliki rat ostavio za sobom.

Natalijinu ramondu je oktrio dr Sava Petrović, a biljku opisao Josif Pančić
Foto: Vikipedia

Upravo ta magična sposobnost povratka u život, predstavlja glavnu sponu između srpske države i natalijine ramonde. Naime, lepotom svojih ljubičastih listova kao i mogućnošću da se uz pomoć par kapljica vode vrati u život, Natalijina ramonda nikoga ne ostavlja ravnodušnim. Pored toga ovaj čudesni cvet raste na Kajmakčalanu, poprištu slavne bitke u Velikom ratu, pa je sve ukazivalo na to da ovaj cvet sa punim pravom zaslužuje da se nađe na amblemu za Dan primirja, kao i da predstavlja simbol preporoda srpske države“.

Natalijinu ramondu (Ramonda nathaliae) otkrio je doktor Sava Petrović. Biljku je opisao čuveni Josif Pančić. Cvet, koji je otkriven u okolini Niša je endemska vrsta zapadnog Balkana, i raste u Srbiji, Makedoniji i Grčkoj. U Srbiji je natalijina ramonda strogo zaštićena vrsta. Ima  pretežno okrugle tamno ljubičaste listove, i raste do visine od 2.150 m.

Značka se od 2012. godine nosi nedelju dana pre, kao i na dan samog praznika. Predstavlja kombinaciju cveta natalijine ramonde i čuvene albanske spomenice. Cvet predstavlja vaskrs srpske države koja se posle Prvog svetskog rata uzdigla iz pepela kao feniks i nastavila svoj put. Sa druge strane albanska spomenica predstavlja najveće stradanje srpskog naroda u Prvom svetskom ratu i to zbog povlačenja preko Albanije.