Luka Ćelović – Trebinjac – najveći donator Beogradskog univerziteta


Luka Ćelović dobrotvor velikog srca
Foto: Vikipedia

Ovih dana navršila se 91 godina od smrti Luke Ćelovića – Trebinjca, čoveka koji je bio najveći dobrotvor Beogradskog univerziteta. Iako sam jedva pismen, Luka je Univerzitetu podario 50 miliona ondašnjih dinara. Zahvaljujući tome Beogradski univerzitet je postao treći po bogatstvu u svetu i time stekao osnovu za nezavisan naučni, obrazovni i istraživački rad. Osim poklona Beogradskom univerzitetu on je posebno zadužio Beograd. Zahvaljujući njemu Savamala je postala novi prestonički centar i dobila predivna zdanja koja i danas krase taj deo Beograda.

Osnovao je „Zadužbinu Luke Ćelovića – Trebinjca, beogradskog trgovca“ 1926. u sklopu proslave dana Svetog Save na Beogradskom univerzitetu, njegovo pismo pročitao je tadašnji rektor Pavle Popović. Na osnovu sredstava iz Ćelovićevog fonda, Univerzitet je 1940. počeo sa štampanjem udžbenika, sa deset knjiga u prvom kolu. Iste godine je završena jedna od njegovih zadužbina, petospratnica na uglu Krunske i Ferdinandove (deo kneza Miloša, današnja adresa Kneza Miloša 2).

Veliko materijalno bogatstvo nije puno uticalo na skromnost i asketski način života Luke Ćelovića. Nakon što se upokojio u njegovom domu napravljen je popis u kome se navodi da je zatečeno: 3 otomana, zavese, 2 tepiha, trpezarijski sto, 6 stolica, 2 kredenca, 2 kreveta – mesingani i gvozdeni sa slamanjačama, obično vuneno ćebe i drveni kofer. Luka Ćelović Trebinjac bio je poseban i čestit čovek koji je znao da ono najvrednije leži u davanju i ulaganju u budućnost.

Rođen je u Pridvorcima kod Trebinja, 18. oktobra 1854. godine a preminuo je u Beogradu 15. avgusta 1929. Bio je veletrgovac, rentijer, početkom 20. veka jedan od najbogatijih ljudi u Srbiji, vodeći finansijer i jedna od najuticajnijih ličnosti među Srbima poreklom iz Hercegovine, predsednik Beogradske zadruge, nacionalni radnik i veliki srpski prosvetni dobrotvor. Njegov portret u prirodnoj veličini, delo Bete Vukanović izgubio se trag 1943. godine. Otkupljen je 2016. godine i nalazi se u rektoratu Univerziteta u Beogradu.