Kopitaru u čast


Kopitarev spomenik u Beogradu
Foto: Muzej Vuka i Dositeja

Najznačajniji saradnik Vuka Karadžića u radu na srpskom književnom jeziku Jernej Kopitar dobio je juče u Beogradu spomenik. Rad slovenačkog akademskog vajara Matjaža Počivavšeka, nalazi se na uglu ulica Plamotićeve i Džorđa Vašingtona. Kopitar je rođen u Repnju a umro u Beču 1844. Slovenački lingvista bio je mentor, saradnik, saborac i prijatelj našeg velikog Vuka Stefanovića Karadžića. 1808. godine objavio je prvu slovenačku gramatiku, Grammatik der slavischen Sprache in Krain, Karnten und Steyemark. Bio je najznačajniji saradnik Vuka Karadžića u radu na srpskom književnom jeziku.

Bio je član bečke dvorske biblioteke i cenzor slovenskih i novogrčkih knjiga. Radio je na stvaranju zajedničkog književnog jezika Slovenaca, a pomogao je i projektu Vuka Karadžića u oblikovanju srpskog književnog jezika temeljenog na narodnom govoru. Naime, Jernej Kopitar je preveo reči na nemački i latinski jezik. Kada je Vuk Karadžić došao u Beč 1813. nakon Prvog srpskog ustanka, napisao je knjigu o propasti tog ustanka. Zamolio je Jerneja, kao cenzora slovenskih knjiga u Beču da mu je objavi. Jernej to nije učinio ali se zainteresovao za rad Vuka Karadžića, pa mu je već naredne godine objavio  „Pismenicu serbskoga jezika po govoru prostoga naroda napisanu“ i „Malu prosto-narodnju slavenoserbsku pjesnaricu“.

Do kraja Kopitarevog života, među njima je vladalo izuzetno prijateljstvo i borba za narodni srpski jezik kao zvaničan u Srbiji.  Kao Vukov saradnik Jernej ga je savetovao da objavi prvu gramatiku srpskog jezika, da prikuplja a zatim objavi narodne umotvorine, da prikuplja reči narodnog govora kako bi izdao Prvi srpski rečnik.