Na današnji dan, 27. jula 1907. godine, rođen je Petar Lubarda


Petar Lubarda
Foto: Vikipedija

Na današnji dan, 27. jula 1907. godine, rođen je Petar Lubarda u Ljubotinji kod Cetinja (preminuo u Beogradu 13. februara 1974.). Bio je srpski slikar, redovni član Srpske akademije nauka i umetnosti i spoljni član Jugoslovenske akademije znanosti i umjetnosti.

Osnovnu školu je pohađao u Ljubotinju, Cetinju i Herceg Novom, a gimnaziju u Herceg Novom, Splitu, Sinju i Nikšiću gde je počeo da slika. Studije slikarstva započeo 1925. godine u Umetničkoj školi u Beogradu, a nastavio u Parizu 1926. na Akademiji lepih umetnosti (Académie des Beaux Arts). U Crnu Goru se vratio 1932. i iste prelazi u Beograd. U Parizu je ponovo boravio od 1938. do 1940.

Prvu samostalnu izložbu imao je 1925. u Nikšiću a potom 1927. i 1929. u Parizu i Rimu. Od 1927.  učestvovao je na mnogobrojnim kolektivnim izložbama u zemlji i inostranstvu. Bio je član Društva srpskih umetnika „Lada“ od 1938, Grupe „Samostalni“ od 1951, kao i ULUS-a, ULUCG-a i SULUJ-a.

Ratne godine od 1941. do 1944. provodi u zarobljeništvu u logorima u Nemačkoj i Italiji. Njegovog oca, kraljevskog oficira streljali su partizani, pa je izvesno vreme, kao ideološki nepodoban, imao problema u umetničkoj karijeri.

Od 1945. Radio je kao profesor na Likovnoj akademiji u Beogradu. Godine 1946. odlazi na Cetinje gde učestvuje u formiranju prvih stručnih likovnih institucija u Crnoj Gori: otvara se Umjetnička škola na Cetinju u koji je bio predavač i direktor. Škola se 1947—1948. premešta u Herceg Novi. U Beograd se vraća 1950. godine gde ostaje do kraja života.

Dopisni član SANU postaje 1959, a redovni 1961. godine. U SANU je ostavio pismo u kojem zahteva da se pri svakom izlaganju njegovih dela obavezno naglasi da je po narodnosti Srbin.

Autobiografski dokument koje je Lubarda sastavio pred kraj života.
Izričito je zahtijevao da navedeni podaci budu dio svih biografskih navoda o njemu
Foto: Vikipedija

Slikarsku zaostavštinu poklonio je Beogradu 1973. godine. Bio je oženjen Verom (umrla 2008. godine). Njihova kuća je pretvorena u legat (Legat Atelje Petra Lubarde) i obnovljena 2012. godine, a za publiku je otvorena 2014. godine.

Sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu. Godine 1997. ustanovljeno je najveće priznanje „Petar Lubarda“ koje se dodeljuje za likovnu umetnost u Crnoj Gori. Povodom 115 godina od rođenja objavljena je poštanska marka u Srbiji.[

Izvor Vikipedija

„Svojim angažovanjem transformisao je Crnu Goru, kada je 1946. godine zajedno sa Milom Milunovićem osnovao prvu umetničku školu sa sedištem na Cetinju, gde je – pored uloge predavača – do 1949. imao i funkciju direktora. Reforme na tlu čitavog regiona doneo je nešto kasnije, kada je 1951. godine u Beogradu priredio izložbu kojom je konačno završen socijalistički realizam. Zaokružen inovativnim likovnim postupkom umetnika, crnogorski pejzaž je dobio sasvim drugu dimenziju, do danas neprevaziđenu – umetnička istina postala je dominantna u odnosu na istinu same prirode. Asocijativnim slikama kamenih obala i planinskih vrhova, opredmećenih u pojavi vanvremenskog jezika do koga je došao u osamljenim, nepristupačnim krajolicima Crne Gore, Petar Lubarda je došao i do večnosti, ostajući unikatna pojava na umetničkoj pozornici sveta”, istaknuto je na stranici Narodnog muzeja.

Petar Lubarda, Kamena pučina, 1951.
Foto: Narodni muzej