„Duga povest naimenovanja sokaka u Beogradu“


Naimenovanje Sokaka
Foto: arhiva Muzeja Vuka i Dositeja

Muzej Vuka i Dositeja u Beogradu na svojim stranicama društvenih mreža preneo je priču o promeni naziva ulica, koja je kako u 19. veku bila interesantna tema, tako je i danas. Od 2000. do danas više od 9.000 ulica u Beogradu je promenilo naziv. Neke od njih su preimenovane i više puta, drugima su vraćena imena koja su ranije nosile, dok nekim novoimenovanim neretko ni stanari sami ne umeju da izgovore naziv.  Ta tema je je i onda pa i danas bila u središtu pažnje. Tekst Muzeja prenosimo u celosti.

Nekoliko godina nakon što je Beograd postao prestonica Kneževine Srbije (1841) pristupilo se „naimenovanju sokaka“. Te 1847. i naredne 1848. godine mnogi tek uređeni i kaldrmisani sokaci dobili su svoja imena. Prva na podužem spisku je Glavna čaršija koja se pružala „od Crkve do Veličkovića dućana“. U pitanju je deo današnje ulice Kralja Petra, od Saborne crkve do Knez Mihailove ulice.

Dositijeva ulica dobila je svoje ime 1864. godine, dok je Vuk-Karadžićeva imenovana 1888. godine, na posebnoj svečanosti upriličenoj povodom stogodišnjice Vukovog rođenja. Veliki broj ulica dobio je 1896. godine nova, ili zadržao stara imena. Tako su ulice na čijem uglu se nalazi Muzej Vuka i Dositeja dobile imena koja i danas nose: do tada Brkina preimenovana je u Višnjićevu, dok je Jevremova postala Gospodar Jevremova.

Treba napomenuti, u svetlu novih predloga za promenu imena ulica u Beogradu, da je davne 1872. a osobito 1896. godine niz prestoničkih ulica poneo nazive mesta ili predela iz tadašnje Crne Gore, Austro-Ugarske, Grčke ili Turske: Bosanska, Cetinjska, Dalmatinska, Dubrovačka, Podgorička, Zadarska, Solunska, Kumanovska, Mostarska… Ove ulice su tako svoja imena dobile mnogo pre burnih istorijskih događaja koji će uslediti tokom XX veka.