Ulice Dorćola — Vasina


Stevan Steva Todorović, Vasa Čarapić, ulje na platnu, 1856—58.
Foto: ahriva Muzeja Vuk i Dositej

Vasilije Vasa Čarapić, poznat i kao Zmaj od Avale, bio je jedan od najistaknutijih vojvoda Prvog srpskog ustanka. Rođen je 1770. godine u Belom Potoku ispod Avale, a poginuo 1806. godine oslobođajući Beograd. Vožd Karađorđe ga je toliko cenio da je bio jedan od retkih koji je u njegov čador smeo da uđe nenajavljen. Karađorđe se 1806. dvoumio da li da krene na Beograd.

Karađorđe je, po nagovoru Čarapića, rešio da 1806. godine krene na Beograd. Za dan napada određen je sveti Andreja Prvozvani, koji će kasnije postati krsna slava Karađorđevića. Vasa Čarapić je sa 3.000 svojih delija napao tvrdi šanac kod Stambol kapije, koja se nalazila između današnjeg Narodnog pozorišta i spomenika knezu Mihailu.

Kada je Vasa Čarapić potrčao ka Stambol-kapiji povikavši „Za mnom, braćo!“ turski kuršum ga je pogodio u krsta. Preneli su ga u Karađorđev šator na Tašmajdanu, gde se za život borio još dva sata. Pred smrt pozvao je brata Tanasija i rekao da ga sahrani u manastiru Rakovica. Želja mu je ispunjena, a po naredbi kralja Petra I čitav vek kasnije (1910) tu mu je podignut spomenik, napisao je Miodrag Tomić u prezentaciji Heroji Dorćola, a preneo Muzej Vuka i Dositeja.