Dorćolske kafane – priče o starom Dorćolu


Kafanica Dva papagaja u Pančićevoj br. 1 Fotografija je verovatno godište pomenutog novinskog teksta
Kafana je dobila ime po papagajima koji su se nekada nalazili na ovim direcima na ulazu

Pošto su Turci otišli iz varoši, na Dorćolu nije bilo mnogo kafana ni dućana. Jedino je Dušanova ulica imala dosta dućana a naročito kafana. U tim se kafanama provodio patrijarhalni, veseli život, pun sevdaha i raspoloženja, a zalivan tada jeftinim vinom i pravom turskom kafom. Tu se pilo i igralo, tu su se spremale podvale i čarlame. Za taj život veli čiča Ilija u svom komadu „Dorćolska posla”: Zar je prvina da čujem Dorćolca ulicom pevati, pa mora da peva kad oko njega sve peva i bašte i osmanluci i ptice i devojke, sve peva.

Na Dorćolu je tada bilo nekoliko kafana koje su nosile nazive svojih gazda Hadži Janjina, Taletova (kasnije Dardaneli), Dumina (kasnije nazvana Nušićeva, jer je u njoj veliki dramski pisac kao đak učio da igra bilijar) zatim kafana Narodni direk, a koja je kasnije promenila ime u Kod dva papagaja. Tu su još bile kafane Kod Đerdapa, gde se gotovila dobra riba i riblja čorba, kafana Kod Spuža, kafana Kod palidrvca, kafana Kod dva lovca, Jevrejska kasina i druge. Tadašnji Dorćol bio je omiljeno mesto naših glumaca i književnika: čiča Ilije, Nušića, Milorada Gavrilovića i drugih koji se docnije sele u Skadarliju kod Tri šešira, Dva jelena i Bumsa.

Dorćol nekad i sad, Beogradske opštinske novine 1. decembar 1937. godine objavile su ovaj tekst, koji je prenet na Fejsbuk stranici Stari Dorćol